Blog dla chcących więcej

ZABURZENIA

Gdy czerwony staje się znienawidzonym kolorem-erytrofobia

13 października 2018

Fobie należą do zaburzeń lękowych, których głównym objawem jest dysfunkcjonalny lęk przed danymi sytuacjami, przedmiotami czy zjawiskami. Występowanie fobii oznacza często unikanie jej przedmiotu, pomimo świadomości danej osoby o irracjonalności tego lęku. Obiekty będące źródłem tych odczuć z reguły nie są niebezpieczne i nie stanowią realnego zagrożenia dla tej osoby. Wśród najbardziej znanych fobii wyróżnia się między innymi: społeczną, agorafobię (lęk przed otwartą przestrzenią), awiofobię (lęk przed lataniem samolotem), a także erytrofobię (lęk przed czerwienieniem się), będącą tematem tego artykułu.

Kilka słów o erytrofobii

Erytrofobia to lęk przed czerwienieniem się, a niekiedy także czerwonymi przedmiotami. Wiąże się ona ściśle z wystąpieniami publicznymi, które powodują u tych osób obecność rumieńców, skutkujących poczuciem wstydu. Czerwienienie się może występować nie tylko na twarzy, ale i w okolicach szyi, dekoltu czy dłoni. W niektórych przypadkach obserwuje się także współwystępowanie ataków paniki, przyspieszonej akcji serca, trudności z nabieraniem powietrza, problemów ze strony układu pokarmowego czy drżeń ciała. Osoby te mogą unikać sytuacji związanych z ekspozycją społeczną, rezygnując również z kontaktów towarzyskich.

Jaki mechanizm powoduje występowanie erytrofobii i jakie są jej przyczyny?

Z psychologicznego punktu widzenia za powstawanie erytrofobii odpowiada mechanizm błędnego schematu odczuć i zachowań przypominający bezkreśnie toczące się koło. Osoba cierpiąca na ten rodzaj fobii zdaje sobie sprawę z pojawiających się u niej rumieńców w sytuacji ekspozycji społecznej. Czując ogromny lęk przed pojawieniem się go, zaczyna odczuwać wstyd, który potęguje występowanie u niej niepokoju, strachu czy frustracji. To z kolei skutkuje nasileniem się zaczerwienienia twarzy.

Wśród przyczyn występowania tej fobii wyróżnia się przede wszystkim lęk przed oceną ze strony innych. To z kolei ma związek z niską samooceną i brakiem pewności siebie, które powodują poczucie nieadekwatności i niechęci do wystąpień publicznych. 
Warto nadmienić także, że na istnienie tej fobii w życiu dorosłym mogą mieć wpływ doświadczenia z dzieciństwa, w których ekspozycja społeczna jest wyjątkowo trudnym przeżyciem. Bycie wówczas wyśmianym lub zaznając porażki właśnie w tej materii, może wiązać się z traumą i stanowić konsekwencję w dorosłości w postaci erytrofobii.

Warto zaznaczyć, że czerwienienie się występujące w erytrofobii i będące jej podłożem może mieć swoje źródło w niewłaściwym działaniu układu współczulnego, co warto wziąć pod uwagę przystępując do leczenia tej fobii.

Czym skutkuje erytrofobia?

Erytrofobia, tak jak każde zaburzenie lękowe i fobia, może wiązać się z nieprzyjemnymi i ograniczającymi konsekwencjami dla życia danej osoby.

Jednym z kluczowych następstw występowania erytrofobii jest chęć ucieczki i unikania kontaktów społecznych. To z kolei znacząco wpływa na życie towarzyskie powodując występowanie w relacjach dystansu bądź rozluźniając je. Zdarza się i tak, że osoby cierpiące na erytrofobię całkowicie rezygnują z podejmowania życia towarzyskiego. Może wiązać się to z izolacją, a w niektórych przypadkach być powodem rozwinięcia się fobii społecznej.

Kolejnym skutkiem występowania erytrofobii może być także niechęć do podejmowania aktywności zawodowej, która ściśle łączy się z oceną przez innych. W efekcie osoby te mogą stopniowo rezygnować z życia zawodowego, ale i osobistego z powodu lęku przed prezentowaniem własnych poglądów czy przemyśleń, które mogą spotkać się z niezgodą lub krytyką.

Jak pokonać erytrofobię?

Zaburzenia lękowe, w tym fobie, z całą pewnością mogą stanowić ograniczenie dla życia osoby, która na nie cierpi. Wówczas warto zgłosić się po pomoc do specjalisty – psychologa, psychoterapeuty, bądź psychiatry.

Jedną z najskuteczniejszych metod leczenia erytrofobii jest psychoterapia poznawczo-behawioralna, która w swoich strategiach pomocowych dysponuje narzędziami do radzenia sobie z mechanizmem błędnego koła odpowiedzialnego za powstawanie fobii.

Wartym podkreślenia jest także fakt, że niekiedy erytrofobia ma swoje przyczyny w zaburzeniach pracy układu współczulnego, co rozwiązywane jest poprzez leczenie farmakologiczne. Podaje się wówczas β-blokery stosowane w leczeniu chorób układu krążenia. W skrajnych przypadkach wykorzystuje się także metodę operacyjną, która polega na zablokowaniu fragmentu nerwu współczulnego odpowiadającego za występowanie czerwienienia i pocenia się.

Zarówno psychoterapia, jak i pomoc medyczna mogą być wsparciem dla osób cierpiących na erytrofobię. Należy pamiętać jednak o tym, że fobie mają swoje najistotniejsze źródło w przyczynach psychologicznych, a druga ze wspomnianych metod pomocy powinna stanowić uzupełniającą formę wsparcia w leczeniu tego zaburzenia.


    Jestem studentką psychologii na III roku na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu. Swoją przyszłość wiążę z psychologią kliniczną, rozważam też podjęcie nauki w Szkole Psychoterapii Psychodynamicznej w Krakowie. Uczestniczyłam w praktykach w pracowni psychotechnicznej Pro Salus. Obecnie jestem wolontariuszem w Centrum Neuropsychiatrii Neuromed na Oddziale Dziennym dla dzieci i młodzieży. W wolnych chwilach ćwiczę jogę i nie wyobrażam sobie życia bez moich dwóch kotów!


    q