Zaburzenia lękowe – FOBIA SPOŁECZNA.

Fobia społeczna została wyszczególniona jako osobny rodzaj fobii dopiero pod koniec lat 60tych ubiegłego wieku. Jej występowanie w populacji szacuje się na 3 do 13%. Jak w przypadku innych zaburzeń lękowych (z wyjątkiem OCD i PTSD), częściej cierpią na nią kobiety.

Osoby z fobią społeczną (FS) odczuwają lęk przed różnego rodzaju sytuacjami, kiedy mogłyby zostać zmuszone do występowania przed innymi ludźmi i starają się takich sytuacji unikać. Najczęściej chodzi o publiczne zabieranie głosu, wygłaszanie referatów, prezentacje, odpowiadanie na pytania itp. Jednak lęk może także dotyczyć takich czynności jak jedzenie w towarzystwie innych, a nawet pisanie, gdy na piszącego ktoś patrzy.

Jeśli osoby z FS są zmuszone do wystąpienia, odczuwają coś w rodzaju napadu paniki, któremu najczęściej towarzyszy czerwienienie się, nadmierne pocenie i uczucie silnej suchości w ustach (jak zgłaszają pacjenci: “brakuje mi śliny”). Zdarza się, że lękowi towarzyszy dodatkowa obawa przed zwymiotowaniem.

Co bardzo niebezpieczne, objawy FS zwykle zmniejszają się lub całkowicie ustępują po wypiciu alkoholu. Stąd też u osób z tym zaburzeniem, bardzo często obserwuje się tendencje do jego nadużywania. To, co początkowo wydaje się dobrym lekarstwem, na dłuższą metę może się stać przyczyną kolejnej choroby – uzależnienia.

audience-chairs-gym-274-825x550

Jak leczyć fobię społeczną?

Gdy FS znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie, konieczna jest współpraca pacjenta zarówno z lekarzem psychiatrą, jak i psychoterapeutą. W leczeniu stosuje się metody doraźne (działają około 1h, mają jedynie obniżyć poziom odczuwanego lęku – hydroksyzyna, proplanolol, benzodiazepiny – silnie i szybko uzależniające leki), długotrwałe (antydepresanty) oraz psychoterapię (najczęściej poznawczo-behawioralną, która pozwala pozbyć się objawów i psychodynamiczną, która prowadzi do wglądu i poznania przyczyn fobii społecznej u pacjenta).

Skuteczność?

Zdaniem brytyjskich specjalistów, zajmujących się tym zaburzeniem, najlepsze efekty przynosi terapia behawioralna prowadzona w grupach przez psychoterapeutę, specjalizującego się tylko w tym typie zaburzeń, gdy zajęcia prowadzone są z innymi pacjentami cierpiącymi na tę samą przypadłość, tak zwane grupy terapeutyczne i grupy wsparcia. Terapia indywidualna poznawczo behawioralna również przynosi dobre efekty lecznicze.

Według badań przeprowadzonych przez H.R. Justera i Richarda Heimberga po 5 latach od zakończenia terapii poznawczo-behawioralnej nadal utrzymują się jej efekty, a nawrót choroby jest znacznie mniej prawdopodobny niż przy samym leczeniu farmakologicznym.

Zmiana myślenia potrafi zrobić wiele dobrego i wyleczyć z fobii społecznej. Wymaga to sporego wysiłku, przede wszystkim ze strony pacjenta, który musi wykonywać sporo ćwiczeń i wystawiać się na bodziec wywołujący lęk, ale efekty są bardzo pozytywne.

Jeśli chcesz wiedzieć, czy możesz cierpieć na fobię społeczną, możesz zrobić Test Liebowitza, który znajdziesz tutaj: http://stamp.roni.pl/lieb/test.php

Pamiętaj jednak, że jest on jedynie INFORMACJĄ i nie ma wartości diagnostycznej. Dopiero konsultacja z lekarzem psychiatrą pozwoli jednoznacznie stwierdzić, czy możesz cierpieć na to zaburzenie lękowe.


Źródła:

  1. Carson, Robert. C. Psychologia zaburzeń vol. 1. Człowiek we współczesnym świecie. Wyd. GWP (2003).
  2. Bilikiewicz, Adam. (red.) Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL (2006).
  3. D. M. Clark, Lęk paniczny i fobia społeczna, w: Terapia poznawczo-behawioralna. Badania naukowe i praktyka kliniczna, red. D. M. Clark, C. G. Fairburn, Gdynia 2006, s. 111–142.
  4. Richard G. Heimberg, Michael R. Liebowitz, Debra A. Hope, Franklin R. Schneier: Social Phobia: Diagnosis, Assessment, and Treatment. The Guilford Press, s. 29–30.
  5. HR. Juster, RG. Heimberg. Social phobia. Longitudinal course and long-term outcome of cognitive-behavioral treatment. „Psychiatr Clin North Am”, s. 821–42, grudzień 1995.
  • Stella

    Jeśli szukasz sprawdzonego terapeuty, który pomoże ci w walce z fobią polecam Klinikę Psychomedic w W-wie.

  • Aga

    A ja myślałam, że po prostu jestem nieśmiała. Jak tu żyć, jak czasem zwykle wyjście do sklepu potrafi stresować. Czasy szkoły mam już za sobą, ale jak sobie pomyślę ile nerwów kosztowały mnie wystapienia przed grupą to aż mi słabo. Póki jestem w domu z dzieckiem wszystko gra. Ale kiedyś trzeba iść do pracy… A nie ma chyba pracy nie wymagającej kontaktu z ludźmi. Sama myśl o tym przyprawia mnie o dreszcze. Nie dość, że boje się pająków to jeszcze ludzi. A alkohol… Jak sobie tak pomyślę to faktycznie po nim człowiek odważniejszy. Do psychologa raczej się nie wybiorę.Więc trzeba żyć w stresie i walczyć z każdym dniem żeby nie zapaść sie pod ziemię ze strachu.

  • Fobie często pojawiają się jako jeden z objawów PTSD albo zaburzeń osobowości.
    Da się z nimi walczyć, bardzo pomaga psychoterapia, to prawda ;)

  • Stephen

    Wydaje mi się, że mam takową fobię, od dwóch lat staram się coś z tym zrobić, jakoś pokonać tą „chorobę” i jakoś mi to wychodzi.
    Stąd moje pytanie, czy to możliwe, że sam dałem sobie z tym radę? Może tylko mi się wydaje, że coś jest ze mną nie tak a naprawdę jestem całkowicie zdrowy.

    • Bardzo możliwe, że cierpi Pan na lekką odmianę fobii społecznej. Leczenie terapeutyczne też polega głównie na pokonywaniu swojego strachu, ale pod okiem terapeuty. Dlatego jest możliwe, że poradzi sobie Pan sam z bardzo dobrym skutkiem :)

      Życzę wytrwałości.